Dziady – polskie Halloween! Magiczne święto duchów…

Samhain jest dawnym celtyckim świętem, które obchodzono  z 31 października na 1 listopada.  Wierzono iż tej nocy na Ziemię schodzą duchy i by się przed nimi bronić stosowano różne czynności. Z czasem jednak przez nadejście chrześcijaństwa zaczęto zakazywać podobnych pogańskich praktyk, jednak ludzie nie do końca chcieli przyjąć nauki Kościoła, więc kościół postanowił wprowadzić coś  podobnego, a jednak katolickiego czyli oczywiście Dzień Wszystkich Świętych i Zaduszki! Początkowo chrześcijaństwo związane było zwykle z dworem panującego i wszelkimi elitami, dlatego tez trzeba było coś zrobić, żeby także zwykli ludzie przyjęli wiarę w Jezusa. Chrześcijanie chcąc mieć pewność, że pogaństwo przeminie często stosowali naprawdę przerażające metody np. zabijanie i torturowanie wiernych. W tym miejscu warto wymienić pierwszego pogańskiego męczennika filozofa Kanonarisa, który odważył się wprost powiedzieć, że nie zgadza się na niszczenie wiary w bogów, za co spotkało go ścięcie.  Nawet w Polsce bylo podobnie – Bolesław I Chrobry  za złamanie postu skazywał na wybicie zębów, natomiast za popełnienie grzechu cudzołóstwa nakazywał obcinać narzędzie zbrodni. Chrześcijanie starali się jak tylko mogli zniszczyć także wszelkie pogańskie świątynie np. Biskup Teofil przemienił świątynie Dionizosa w Kościół. Zasłynął także jako ten, który kochał wręcz wyśmiewać pogańską kulturą i profanować jej aspekty, a co więcej znany jest jako ten, który w 391 roku zniszczył toporem posąg Serapisa boga związanego ze śmiercią. Warto wspomnieć iż by wyplenić pogaństwo potrafiono nawet przeszukiwać domy pogan by zniszczyć wszelkie rzeczy związane z bogami.Kochano także poczas niszczenie figur bogów naśmiewac się z pogan i ich bóstw,  iż nie przychodza one gdy ich wyznawcy ich potrzebują.

Wracając jednak do nadchodzącego świąta zmarłych to w  kulturze Słowiańskiej  nazywane było ono Świętem Dziadów i w przeciwieństwie do Samhain obchodzone było kilka razy w roku, a w Polsce najważniejsze jego obchody wypadały około 2 maja, a także oczywiście z 31 października na 1 listopada i 2 listopada. Wszystkie daty bowiem były zależne od faz księżyca! Data Wszystkcih Świętych również nie jest przypadkowa, gdyż wynikała z faktu że Kościół chciał  stworzyć  święta które mają w sobie dużo z poganstwa, jednak są chrześciańskie – Wsyztsko dlatego by lud przyjął świąta związane z jednym Bogiem jako swoje i by nie wydawało mu się one obce.

Święto Dziadów znacząco różniło się od naszych smutnych i posępnych tradycji, bowiem u Słowian czas był to  okresem, w którym przede wszytskim nie rozpaczono nad tragedią tych którzy odeszli ale szukano z nim kontaktu poprzez taniec i jedzenie i picie na  grobach. I choć zwyczaj ten może nas teraz szokować to służył on przede wszystkim do skomunikowania się ze zmarłym i powrotem do chwil, gdy był on żywy i mógł jeść i cieszyć się z rodziną. Kontakt z umarłymi służył także żyjącemu, bowiem dawał mu wiedzę na temat królestwa Nawii, czyli świata, gdzie udawały się dusze po zakończeniu ludzkiej egzystencji, a także po prostu trzymał go w  pewności, że życie po śmierci faktycznie istnieje!Uczta ze zmarłymi składała się najczęściej z jajek,chleba, kaszy, kutii i oczywiście wódki. Słowianie  chcieli przez swoje praktyki uzyskać przychylonosć duchów, ale także pragnęli by każda dusza uzyskała pełnię szczęścia w zaświatach. Warto także opisać bliżej taniec, który od dawna jest uważany za świetny sposób na wpadnięcie w trans, a Słowianie wiedzieli iż stan ten pozwala nie tylko osiągnąć niezwykłe rzeczy, ale też zobaczyć tych którzy odeszli i znowu z nimi być. 

Z innych zwyczajów Dziadów warto wymienić rozpalanie ognisk, które miały ukazać duszom drogę do ich rodzin, a także pozwolić duszom się ogrzać. Tradcyja ta została potem zaczerpnięte przez Kościół w formie zniczy, które pali się na cmentarzach.Jedno z kazań z XV w świadczy nawet, że ludzie dalej pomimo christanizacji uważali, że zapalenie świeczki na cmentarzu ma pozwolić ogrzać sie duszy. Niezwykle ważni tego dnia stawali się żebracy, którzy byli tytułowymi dziadami i pełnili formę czegoś w rodzaju pośrednika, który w zamian za datki pieniężne, czy jedzenie miał pomodlić się za daną duszę.



U Słowian były nawet odpowiedniki halloweenowych masek, które drążono nie  z dyni, alez buraków, czy ziemniaków i miały one symbolizować  wędrującą duszę. Tworzono też maski z drewna.W tych czasach obchodzenie Dziadów, czy Samhain należy już raczej do rzadkości jednak dalej w niektórych częściach świata mamy bardzo spłycone wersje tych świąt jak np. Halloween, które łączy w sobie zwyczaj ofiarowania duchom pokarmu, co zostało przemienione na rozdawanie słodyczy, a także zwyczaj przebieranie się za duchy, co według wierzeń miało chronić przed złymi bytami.

 

Author: administrator

Share This Post On

Submit a Comment

Twój adres email nie zostanie opublikowany.